- KA
რეკუპერაცია ვენტილაციის ის სისტემაა, რომელიც ბინაში მუდმივად სუფთა ჰაერს აწვდის, ფანჯრის გაღების გარეშე, და თან გამავალი ჰაერის სითბოს 70–90%-ს „იჭერს“ და შემომავალ ჰაერს გადასცემს. ანუ ზამთარში ოთახი არ ცივდება, ზაფხულში არ ცხელდება, ჰაერი კი ყოველთვის ახალია. ამ სტატიაში აგიხსნით, როგორ მუშაობს რეკუპერაცია, ვის სჭირდება, რა ტიპები არსებობს, როგორ დაიგეგმოს ბინაში, და რამდენს ზოგავს გათბობაზე.
📌 ვენტილაციის ხარჯის დასათვლელად გამოიყენეთ ვენტილაციის კალკულატორი.
რეკუპერატორი ორ ჰაერის ნაკადს ერთმანეთის გვერდით ატარებს: ოთახიდან გამავალ თბილ, „დაბინძურებულ“ ჰაერს და გარედან შემომავალ ცივ, სუფთა ჰაერს. ისინი არ ერევა ერთმანეთს, მაგრამ სითბოგადამცვლელში გამავალი ჰაერი სითბოს შემომავალს გადასცემს. შედეგად, თუ გარეთ 0°C-ია და ოთახში 22°C, შემომავალი ჰაერი უკვე 16–19°C-მდე გამთბარი შედის. ჩვეულებრივი ვენტილაცია (ფანჯრის გაღება ან უბრალო გამწოვი) ამ სითბოს უბრალოდ გარეთ ყრის.
თუ კედლებზე ან ფანჯრებზე ნესტი გაქვთ, წაიკითხეთ ჩვენი სტატია სახლში ნესტის მიზეზებზე: ნესტის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი სწორედ ცუდი ვენტილაციაა.
თუ ორი ან მეტი ნიშანი გაქვთ, ვენტილაცია გაუმჯობესებას საჭიროებს. ფანჯრის ხშირი გაღება პრობლემას დროებით აგვარებს, მაგრამ ზამთარში ეს გათბობის დიდ დანაკარგს ნიშნავს, ზაფხულში კი ხმაურს და მტვერს.
| ოთახი | შემომავალი / გამავალი ჰაერი |
|---|---|
| საძინებელი | შემომავალი, 30 მ³/სთ თითო ადამიანზე |
| მისაღები | შემომავალი, 30–60 მ³/სთ |
| სამზარეულო | გამავალი, 60–90 მ³/სთ (გამწოვის გარდა) |
| აბაზანა | გამავალი, 25–50 მ³/სთ |
| საპირფარეშო | გამავალი, 25 მ³/სთ |
| გარდერობი, სათავსო | გამავალი, 10–15 მ³/სთ |
მაგალითად, სამოთახიან ბინაში ოთხსულიანი ოჯახისთვის ჯამური ნაკადი ჩვეულებრივ 150–250 მ³/სთ გამოდის. ზუსტი გაანგარიშება სპეციალისტმა უნდა გააკეთოს, რადგან ის ჭერის სიმაღლეზე, ფანჯრების რაოდენობასა და გეგმარებაზეა დამოკიდებული.
სამზარეულოს გამწოვი ცალკე სისტემაა და მისი ჰაერი სითბოგადამცვლელში არ უნდა გავიდეს: ცხიმი და ორთქლი ფილტრს და გადამცვლელს სწრაფად აბინძურებს. გამწოვი პირდაპირ გარეთ უნდა გადიოდეს საკუთარი სარქვლით, ხოლო ზოგადი ვენტილაცია სამზარეულოდან მცირე ნაკადს იწოვს. ეს წესი ხშირად ავიწყდებათ, და შედეგი არის ჭუჭყიანი აგრეგატი და უსიამოვნო სუნი მთელ ბინაში.
| ტიპი | როგორ მუშაობს | სად ჯობია |
|---|---|---|
| ცენტრალური (არხოვანი) | ერთი აგრეგატი ჭერში, არხები ყველა ოთახში | ახალი ბინა, კერძო სახლი, რემონტის დროს |
| ლოკალური (კედლის) | კომპაქტური მოწყობილობა კედელში, ოთახზე 1 | არსებული ბინა, არხების გარეშე |
| წყვილური რევერსული | ორი მოწყობილობა მონაცვლეობით აწვდის და იწოვს | 2–3 ოთახიანი ბინა, ბიუჯეტური ვარიანტი |
ზამთარში ფანჯრის გაღებით ვენტილაციისას გათბობის 25–40% ფაქტობრივად გარეთ იკარგება. რეკუპერაცია ამ დანაკარგს 70–90%-ით ამცირებს. პრაქტიკაში, კარგად იზოლირებულ ბინაში ეს გათბობის ხარჯის 15–25%-იან დაზოგვას ნიშნავს. თუ გათბობის ხარჯს ითვლით, გამოიყენეთ ცენტრალური გათბობის კალკულატორი, ხოლო საწვავის არჩევაზე წაიკითხეთ ჩვენი სტატია გაზისა და დენის შედარებაზე.
რეკუპერატორს ფილტრები აქვს, რომლებიც 3–6 თვეში ერთხელ იცვლება (ქალაქის ცენტრში უფრო ხშირად). სითბოგადამცვლელი წელიწადში ერთხელ ირეცხება, ხოლო არხები 3–5 წელიწადში ერთხელ სუფთავდება. ბინძური ფილტრი ჰაერის ნაკადს ამცირებს და მოწყობილობას ხმაურიანს ხდის.
ჩვეულებრივი რეკუპერატორი მხოლოდ სითბოს აბრუნებს. ენთალპიური სითბოგადამცვლელი კი ტენის ნაწილსაც აბრუნებს. ეს ზამთარში მნიშვნელოვანია, როცა გათბობა ჰაერს აშრობს და ყელი და კანი ხმება. ზაფხულში კი პირიქით, გარე ტენიანობის ნაწილს გარეთვე ტოვებს. თუ ოჯახში ბავშვები ან რესპირატორული პრობლემები გაქვთ, ენთალპიური რეკუპერაცია ღირს ცოტა მეტ ფასად.
| კლასი | რას აკავებს | როდის |
|---|---|---|
| G3–G4 | მსხვილი მტვერი, მწერები, ფოთლები | სტანდარტული ბინა |
| M5–M6 | წვრილი მტვერი, ნაწილობრივ მტვერი | ქალაქის ცენტრი |
| F7–F9 | მტვრის ნაწილაკები, PM2.5 | ალერგია, ასთმა, მაგისტრალთან ახლოს |
თანამედროვე რეკუპერაციის სისტემებს შეუძლიათ ავტომატურად შეცვალონ სიჩქარე CO2-ის ან ტენიანობის მიხედვით: როცა ოთახში ბევრი ადამიანია ან აბაზანაში შხაპს იღებთ, ნაკადი იზრდება, ხოლო ცარიელ ბინაში მინიმალურ რეჟიმზე გადადის. ეს ელექტროენერგიასაც ზოგავს და ხმაურსაც ამცირებს. ბევრ მოდელს ტელეფონის აპლიკაციით მართვაც აქვს.
კერძო სახლში რეკუპერაცია კიდევ უფრო ეფექტურია, რადგან ფართობი და სითბოს დანაკარგი დიდია. აქ ჩვეულებრივ ცენტრალური სისტემა გამოიყენება, აგრეგატი სხვენში ან ტექნიკურ ოთახში დგება, ხოლო არხები გადახურვაში მიდის. მშენებლობის ეტაპზე დაგეგმილი რეკუპერაცია 2–3-ჯერ იაფი ჯდება, ვიდრე შემდგომ ჩამონტაჟებული. ამიტომ, თუ სახლს აშენებთ, ის არქიტექტურულ პროექტშივე გაითვალისწინეთ, ხოლო ხარჯი დაითვალეთ მშენებლობის კალკულატორით.
ეს ორი სხვადასხვა რამეა. კონდიციონერი ოთახის ჰაერს აგრილებს ან ათბობს, მაგრამ ახალ ჰაერს არ შემოიტანს. რეკუპერაცია ჰაერს ცვლის და სითბოს ინარჩუნებს, მაგრამ ზაფხულის სიცხეს სრულად ვერ გაუმკლავდება. იდეალურ ვარიანტში ისინი ერთმანეთს ავსებენ: რეკუპერატორი სუფთა ჰაერისთვის, კონდიციონერი ტემპერატურისთვის.
90 მ²-იან ბინაში ახალ კორპუსში ზამთარში ფანჯრებზე ყოველდღე კონდენსატი გროვდებოდა, ხოლო აბაზანაში ობი ჩნდებოდა. რემონტისას ოჯახმა ცენტრალური რეკუპერაცია დაამონტაჟა შეკიდულ ჭერში. პირველივე ზამთარში ფანჯრებზე კონდენსატი გაქრა, ობი აღარ დაბრუნებულა, ხოლო გაზის ხარჯი წინა ზამთართან შედარებით დაახლოებით 18%-ით შემცირდა, რადგან ვენტილაციისთვის ფანჯრის გაღება აღარ სჭირდებოდათ.
ფასი დამოკიდებულია ტიპზე (ცენტრალური თუ ლოკალური), ბინის ფართობზე, არხების სიგრძესა და მწარმოებელზე. ზოგადი ვენტილაციის ხარჯი და ფასების დეტალები იხილეთ სტატიაში ვენტილაციის სისტემა და ფასი, ხოლო თქვენი ბინისთვის ზუსტი დათვლა ვენტილაციის კალკულატორში. აღჭურვილობა ფასდაკლებით შეგიძლიათ შეიძინოთ Datvale-ის პარტნიორთან, Cold Metal-თან. მეტი ინფორმაცია სითბოს აღდგენის ვენტილაციაზე: Heat recovery ventilation.
📹 ვიდეო-რჩევები რემონტზე: Datvale YouTube · 👍 სიახლეები და ფასდაკლებები: Datvale Facebook
თანამედროვე აგრეგატი 30–100 ვატს მოიხმარს, ანუ დაახლოებით ჩვეულებრივი ნათურის ოდენობას, და დაზოგილი გათბობა ამ ხარჯს ბევრად აჭარბებს.
სწორად დამონტაჟებული სისტემა, ხმაურის დამხშობებით, ღამის რეჟიმში თითქმის არ ისმის (20–25 dB).
დიახ, ლოკალური (კედლის) რეკუპერატორები არხების გარეშე მონტაჟდება და დიდ რემონტს არ მოითხოვს.
ჩვეულებრივ 3–6 თვეში ერთხელ, დაბინძურებულ ქალაქურ გარემოში უფრო ხშირად.
დიახ. მუდმივი ჰაერცვლა ტენიანობას 40–60%-ის ფარგლებში ინარჩუნებს და კონდენსატსა და ობს ხელს უშლის.